zamknij
Nasz portal stosuje pliki cookies w celach świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie oraz w celach statystycznych i reklamowych. Konfigurację obsługi plików cookies możecie Państwo znaleźć w ustawieniach swojej przeglądarki. Więcej szczegółów w naszej polityce cookies.
PFRN
Panel użytkownika
Zaloguj jako pośrednik / zarządca  
Tajemnica Notarialna

Zgodnie z ustawą Prawo o notariacie, notariusz jest powołany do dokonywania czynności, którym strony są obowiązane lub pragną nadać formę notarialną. Określenie „czynność notarialna”  jest szersze niż pojecie „czynność prawna”, gdyż obejmuje wszystkie działania, w których notariusz występuje jako osoba urzędowa... 

 

Notariusz jest osobą zaufania publicznego i korzysta z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym. Status ten przysługuje mu wyłącznie w związku z realizacją czynności notarialnych, nie jest więc chroniony w innych aspektach, np. w życiu prywatnym lub występując w charakterze świadka w procesie karnym lub cywilnym, nawet wówczas, kiedy zeznania dotyczą sfery zawodowej. 

 

Ze specjalnym statusem nadanym notariuszowi przez wspomnianą ustawę łączy się nierozerwalnie obowiązek szczególny: obowiązek zachowania w  tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności notarialne.

Zakres podmiotowy tajemnicy notarialnej jest szeroki. O jego określenie pokusił się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt SDI 28/14. W przekonaniu Sądu Najwyższego, „obejmuje wszelkie okoliczności sprawy, o których notariusz powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności notarialne, a więc: dane osobowe innych osób biorących udział w czynności lub ich przedstawicieli, dane osobowe innych biorących udział w czynności, a także dane osobowe osób, dla których czynność może powodować skutki prawne, rodzaj czynności, treść czynności, w tym treść oświadczeń składanych przez strony oraz wszelkie inne informacje uzyskane w związku z wykonywaniem czynności notarialnych.” 

 

Podkreślić trzeba, że Kodeks Etyki Zawodowej Notariusza (§ 23) nakłada na każdego notariusza obowiązek dochowania tajemnicy zawodowej, przy czym upatruje w tej powinności, co podkreślił Sąd Najwyższy we wspomnianym wyżej postanowieniu, jeden z podstawowych nakazów etycznych notariusza jako powiernika osób, na rzecz których dokonuje czynności. 

 

Obowiązek zachowania tajemnicy trwa także po odwołaniu notariusza.

 

Przypadki, w których obowiązek ten ustaje, zostały ściśle określone w art. 18 § 3 i 4 ustawy Prawo o notariacie; tak więc obowiązek zachowania tajemnicy nie dotyczy informacji udostępnianych na podstawie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, nadto gdy notariusz składa zeznania w charakterze świadka przed sądem, chyba że ujawnienie tajemnicy zagraża dobru państwa albo ważnemu interesowi prywatnemu (w takim  wypadku od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić notariusza Minister Sprawiedliwości). 

 

O zwolnieniu z tajemnicy notarialnej taktują także przepisy Kodeksu postępowania karnego, uściślając uregulowania ustawy Prawo o notariacie.  Osoby zobowiązane do dochowania tajemnicy notarialnej mogą w procesie karnym zostać przesłuchane co do faktów objętych tą tajemnicą tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność ta nie może być ustalona na podstawie innego dowodu. Natomiast w toku postępowania przygotowawczego sąd podejmuje decyzję co do konieczności przesłuchania prokuratora, rozpatrując stosowny wniosek prokuratora; notariusz przesłuchiwany jest przez sąd na rozprawie z wyłączeniem jawności. 

 

W postępowaniu cywilnym, regulowanym przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, świadek (może nim być także notariusz) może odmówić odpowiedzi na pytania, jeżeli zeznania miałyby być połączone z pogwałceniem istotnej tajemnicy zawodowej. 

 

 

Anna Jackowska
Ekspert Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości
Wiceprezydent PFRN  

 

Sprawdź pośrednika
Sprawdź zarządcę
DOŁĄCZ DO SIECI
Facebook Twitter Youtube
PFRN poleca
Niedozwolone postanowienia umowne w umowach pośrednictwa w obrocie nieruchomościami w świetle orzeczeń Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Kurs Facility Manager PFRN